Brief aan stadsdeelbestuur

Aan de voorzitter
van het dagelijks bestuur
Van het Stadsdeel Zuid
De heer S. Capel

Cc:
Leden van het DB van de stadsdeelcommissie
Leden van de stadsdeelcommissie zuid
Leden van de Gemeenteraad van Amsterdam
Merkelbachschool
Amsterdam International College School
Besturen VvE’s Gelderhof 1, 2, 3 en Pingelenburg III

Betreft:
Geplande locatie 24-uurs opvang 
ongedocumenteerden Brandweerkazerne
van Leijenberghlaan 11-13​​​​​

Verzonden per mail:
Amsterdam, 6 maart 2019

Geachte heer Capel,

Onlangs heeft de gemeenteraad van Amsterdam het Uitvoeringsplan over bovenstaand onderwerp aangenomen.
Wij hebben begrepen dat er voor het stadsdeel een belangrijke rol is weggelegd in de participatie met de betrokken bewoners en organisaties. Zo ook in de rol als adviseur van het centrale bestuur van de stad over de locatie die is onderzocht aan de van Leijenberghlaan 11-13.
Middels deze brief willen wij u aanspreken op die twee rollen in dit proces.
Uit het voornemen blijkt dat de gemeente haast heeft. Realisatie van de eerste locaties zou al per 1 juli 2019 moeten gaan plaats vinden. Voorbereidingen voor de organisatie schijnen al in volle gang te zijn. De informatie die wij als omliggende belanghebbenden ontvangen is mondjesmaat en NIET afkomstig van de gemeente rechtstreeks, maar moeten wij lezen uit de plaatselijke media.
Dat verbaast en verontrust ons. Wij Kunnen er toch van uit gaan dat de nota integraal is aangenomen. Dat betekent dat ook de slotparagraaf Communicatie door de raad is vastgesteld. In die paragraaf wordt o.a. gesteld dat inzake dit project:

“burgers kunnen en willen prima meedenken en iedereen moet kunnen meebeslissen over hun buurt”.

En ook:

“de gemeente streeft naar medewerking van de burgers, m.n. rondom de opvang. Begrip en draagvlak legt de basis voor “omarming” van dit initiatief”.

Wij denken niet dat de berichten in de “De Telegraaf” en “Het Parool” overeenkomen met de voornemens van de gemeente om open en transparant te communiceren met omliggende belanghebbenden. Ook denken wij niet dat deze aanpak hoge ogen gaat gooien bij het verwerven van begrip en medewerking van de burger. Het zal zeker niet leiden tot de gewenste omarming van het project. En dat natuurlijk nog afgezien van de inhoudelijke bezwaren die wij als omliggende (bewoners)organisaties hebben ten aanzien van het voornemen van een opvang in de brandweerkazerne.
Maar voordat wij op de inhoudelijke punten verder ingaan, roepen wij u met klem op om uw rol in dit proces in te vullen conform het geformuleerde in de communicatieparagraaf van het Uitvoeringsplan. Met als belangrijkste leidraad dat er geen definitieve beslissing over een locatie wordt genomen, alvorens er op een transparante manier met de omliggende (bewoners)organisaties is gesproken en er de verzekering is dat de dan ter tafel gebracht argumenten serieus worden meegewogen in de beslissing van het college over de locatie Brandweerkazerne.

Waarom hebben wij zorgen over het voornemen van de gemeente voor de opvang in de brandweerkazerne. Daar willen we naast dit schrijven graag met u over in gesprek, maar we willen vast een aantal punten aan u meegeven.

De Uitvoeringsnota kent nogal wat aannames en open eindjes.
Die beginnen al met de termijnen die genoemd worden. De locatie als fysieke locatie is er voor minimaal 5 jaar. Daarbij is het begrip minimaal natuurlijk rekbaar.
Dan de opvang voor de individuele personen. In het Uitvoeringsplan wordt uitgegaan dat de ongedocumenteerde na 1,5 een perspectief heeft op de wijze waarop de opvang door hem verplicht verlaten moet worden. Uit het stuk, maar ook uit reacties van de betreffende wethouder op vragen daarover blijkt dat dat nog wel eens een stip op een verre horizon zou kunnen zijn. Dat perspectief kent nl. drie mogelijkheden:

Het alsnog verkrijgen van een legale verblijfsvergunning;
medewerking aan terugkeer naar het land van herkomst;
medewerking aan terugkeer naar het Europese land van binnenkomst.

Wij willen u er in het kader van die drie mogelijkheden nog eens op wijzen dat het gaat om ongedocumenteerden die in Nederland volledig zijn uitgeprocedeerd en een gerechtelijke uitspraak hebben om het land te verlaten. Te verwachten is dat na anderhalf jaar prettig verblijf in de opvang alleen nog maar opnieuw de illegaliteit wacht. Zeker als de wethouder aangeeft dat de gemeente op geen enkele manier zal meewerken aan de uitzetting.

Dan het verblijf gedurende 1,5 jaar in de opvang zelf. Het uitvoeringsplan gaat uit van “Zelfbeheer en Verantwoordelijkheid voor Orde en Veiligheid” van de ongedocumenteerden zelf! Het gaat om 50-80 personen met een begeleider “die de boel een beetje in de gaten houdt”. (citaat uit het Parool, 12-12-2018) Overigens noemt de betrokken wethouder dit nog een kleine locatie.
Er is mogelijk een steeds wisselende casemanager per ongedocumenteerde, maar daarbij gaat het om 1 casemanager voor 25 ongedocumenteerden. Dat zijn dus minimaal 20 mensen voor de 500 ongedocumenteerden. Maar als wij de begroting goed gelezen en begrepen hebben is op jaarbasis in de begroting 3 ton voor deze casemanagers gereserveerd. Daarnaast moeten er om aan het perspectief te werken ook nog tolken en juridische ondersteuning geregeld worden. En dan er is 3,8 miljoen tekort. Dat is alles bij elkaar een mooie garantie voor een ordelijk en goed georganiseerd verblijf op deze plek.

De begeleiding van de participatie binnen de welzijnsorganisaties in de buurt moet nog geregeld worden; evenals de gemeentelijke commissie die toezicht moet houden op die organisaties die bij uitvraag zijn, of worden, geworven voor die participatie.

Dat levert onvermijdelijk de vraag op: Is dit eigenlijk wel een voldragen en uitvoerbaar plan? Wij zijn in ieder geval van mening dat de inrichting van de opvang in de stad in het algemeen en die in de Brandweerkazerne in het bijzonder een sprong in het duister is, die op geen enkele wijze voldoet aan het bereiken van welk perspectief dan ook. Niet aan dat van de gemeente, niet aan het perspectief dat voorgespiegeld wordt aan de omwonenden, maar ook niet aan dat van de ongedocumenteerden zelf.

Tot slot nog de specifieke locatie van de Brandweerkazerne.

Wij zijn unaniem van mening dat deze locatie een kwetsbare en dus onlogische is en delen onze zorgen over het voornemen op deze plek dan ook unaniem. Wij nemen toch aan dat u de plek als geen ander kent. Maar voor de goede orde toch maar even een korte beschrijving. In een straal van zo’n 300 meter (en sommige nog veel dichter bij) zijn scholen en kinderopvang gevestigd. Er wonen relatief veel (zeer) oudere mensen, al dan niet alleenstaand, dan wel verzorgd. Het schoolplein van de Merkelbachschool en de AICS ligt niet alleen dichtbij, maar ook mooi op de zon en op een aantal plekken is het droog en uit de wind. Het pad langs de brandweerkazerne is de weg naar de BSO Triaz en de ontsluiting voor de woningen bij Geervliet en omgeving naar het Winkelcentrum. En dan natuurlijk de trots van winkelend Buitenveldert: het winkelcentrum Gelderlandplein. Natuurlijk moeten de ongedocumenteerden, die voor zichzelf moeten zorgen van hun zakgeld van €450,-- ook gewoon boodschappen doen en zijn het dus potentiele nieuwe klanten voor de ondernemers, maar er zijn ook nog wat andere aspecten. Voor dat geld ben je snel uitgewinkeld en vervolgens geeft het winkelcentrum ook veel verblijfsruimte.

Los van deze concrete punten hebben wij vernomen dat de politie heeft aangegeven graag uit te willen breiden op de locatie van Leijenberghlaan. Indien deze plannen zijn geschrapt, als gevolg van de te realiseren opvang, is dat een teleurstelling. Graag vernemen wij of deze uitbreidingsplannen daadwerkelijk zijn geschrapt. Indien er geen uitbreiding van het politiebureau komt, vernemen wij ook graag op welke wijze de veiligheid en de rust in de omgeving gewaarborgd blijft.

De betrokken wethouder en de coalitie pareren tot nu al onze zorgen, als er al een serieuze reactie is, met “geen zorg. Er gebeurt niets. Het zijn geen economische vluchtelingen en ook geen vluchtelingen met problemen”. Maar misschien bent u op de hoogte van onderzoeken naar het verschil tussen subjectief en objectief veiligheidsgevoel en de gevolgen daarvan voor de reacties van de gemiddelde burger. Dat verschijnsel zou zich ook zo maar voor kunnen doen bij het winkelende publiek in het winkelcentrum. Want, als mensen gaan wegblijven vanwege in de ogen van de coalitie “niet noodzakelijke” bezorgdheid is er een serieus probleem gecreëerd.

Voorgaande overziend zijn wij van mening dat u de gemeente met klem moet adviseren om te streven naar een andere locatie dan die van de brandweerkazerne, omdat die qua ligging, volkomen ongeschikt is. Daarbij gelden heel concreet in aanvulling op bovenstaande ook nog de volgende punten:

De begeleiding van de betrokkenen is onvoldoende vorm gegeven. Er is niets bekend over de invulling van de dagen van betrokkenen. Het is onduidelijk of en waar zij de wijk in trekken en of zij “bezoek” aantrekken. Het is volkomen ongeloofwaardig dat zij zelf gaan zorgen voor orde en rust om de locatie en als de gemeente dat wel kan garanderen, waar houdt de omgeving dan op. Op de in het winkelcentrum aanwezige horecaterrassen? Hoe onwaarschijnlijk is onze zorg dat de omgeving rondom het Winkelcentrum en van het nabij schoolplein met twee scholen dat een aantal aantrekkelijke verblijfsplekken kent, verblijfsgebied wordt. Het winkelcentrum is tot 22.00 uur toegankelijk, maar vrijwel verlaten. Hoe gaat het daar geregeld en betaald worden.

U zult begrijpen dat wij voorgaande en nog vele andere zaken meer dan voldoende aanleiding vinden om te komen tot een nadere analyse van de omgeving van de locatie brandweerkazerne, SAMEN met alle omwonenden en werkenden. Die is absoluut noodzakelijk om tot een afgewogen besluit te komen dat tegemoet komt aan de belangen van alle betrokkenen, maar ook die van de ongedocumenteerden zelf. Vooruitlopend daarop levert dat naar onze mening maar één conclusie op. Niet doen.

Mocht het college deze locatie ondanks al onze argumenten toch willen doorzetten, op basis van de MOV/NIMBY mogelijkheid die zij hebben, dan graag uw aandacht voor het volgende:

De omliggende en betrokken partijen willen dat er in dat geval een begeleidingsgroep wordt ingericht die vanaf het eerste moment de gang van zaken rondom de opvanglocatie monitort. Bij het optuigen van deze begeleidingsgroep worden ondertekenaars van deze brief nadrukkelijk betrokken, nemen vertegenwoordigers daarvan plaats in die begeleidingsgroep en wordt voordat er een definitief locatiebesluit wordt genomen, vastgesteld wat de werkwijze, het mandaat en de rapportagestructuur van de beheergroep is.

En dan nog een citaat uit het Uitvoeringsplan:
Het zijn met name de omwonenden die kunnen zorgen voor een warm welkom in de buurt.
Het zou goed zijn als ook de gemeente zich daarvoor inspant door serieus te overleggen, niet alleen met de ondertekenaars van deze brief, maar met alle betrokkenen in deze buurt.

Wij gaan er van uit dat wij tijdig een adequate reactie krijgen, waaronder een voorstel wanneer wij voorgaand met u kunnen bespreken. Wij stellen ons daarbij voor dat het voor u toch mogelijk moet zijn om op een termijn van twee weken te reageren.

Hoogachtend en met vriendelijke groet,

Namens
Omwonenden brandweerkazerne (A. J. Ernststraat),
Bestuur Ondernemersvereniging winkelcentrum Gelderlandplein,
Kroonenberg Groep, Eigenaar Winkelcentrum Gelderlandplein

Mevr. P. Rossel
De heer P. Hartman